Căng thẳng là phản ứng tự nhiên trước sự thay đổi, thử thách và những điều chưa biết. Nhưng cường độ căng thẳng mà nhiều người đang trải qua ngày nay vượt xa những áp lực thường nhật trong công việc hay cuộc sống gia đình. Khi những sự kiện nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta trở nên đáng sợ, khó lường hoặc không an toàn, cơ thể và tâm trí chúng ta sẽ phản ứng theo những cách dễ hiểu.
Trong những thời điểm như thế này, việc bám víu vào những phương pháp mang lại sự ổn định, kết nối và cảm giác tự chủ trở nên đặc biệt quan trọng. Mặc dù chúng ta không thể loại bỏ sự bất định, nhưng chúng ta có thể xây dựng những công cụ giúp mình vượt qua nó với lòng trắc ẩn và sự kiên cường.
Vì sao sự không chắc chắn lại khiến ta cảm thấy nặng nề đến vậy?
Con người được lập trình để hướng đến sự ổn định và an toàn. Khi thế giới trở nên bất ổn, dù là do các sự kiện cộng đồng, khủng hoảng toàn cầu hay khó khăn cá nhân, phản ứng căng thẳng của chúng ta sẽ tự nhiên tăng lên. Điều này có thể biểu hiện như sau:
- Khó tập trung
- Cảm thấy bị cô lập hoặc choáng ngợp
- Tăng tính cáu kỉnh hoặc mệt mỏi
- Khó ngủ
- Các triệu chứng về thể chất như căng thẳng, đau đầu hoặc khó chịu ở dạ dày
Những phản ứng này không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối. Chúng là tín hiệu cho thấy tâm trí và cơ thể bạn đang cố gắng hết sức để hiểu những gì đang xảy ra.
Tập trung vào những gì nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta.
Khi mọi thứ trở nên bất ổn, việc quay trở lại với những gì ta có thể kiểm soát sẽ mang lại sự ổn định. Mặc dù chúng ta không thể quyết định các sự kiện thế giới hay hành vi của người khác, nhưng chúng ta có thể tác động đến môi trường nội tâm của chính mình.
1. Hệ hô hấp và hệ thần kinh của bạn
Hít thở chậm rãi, có chủ đích, các kỹ thuật định tâm, hoặc những khoảnh khắc ngắn ngủi thiền định có thể giúp cơ thể chuyển từ trạng thái sinh tồn sang trạng thái ổn định hơn. Ngay cả một khoảng lặng ngắn cũng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể.
2. Những lựa chọn nhỏ hàng ngày
Những thói quen nhỏ như uống nước, tập thể dục nhẹ nhàng, ra ngoài trời hoặc hạn chế tiếp xúc với những tin tức gây khó chịu giúp điều chỉnh căng thẳng và tăng cường khả năng phục hồi.
3. Tìm kiếm và nhận được sự hỗ trợ
Việc tìm đến những người đáng tin cậy hoặc dựa vào các mối quan hệ hỗ trợ có thể giúp giảm bớt gánh nặng về mặt cảm xúc và nhắc nhở bạn rằng bạn không đơn độc.
4. Đặt ra giới hạn cho thông tin
Việc tạm ngừng sử dụng mạng xã hội hoặc cập nhật tin tức liên tục có thể bảo vệ không gian tinh thần và ngăn ngừa tình trạng quá tải.
Chấp nhận những điều ta không thể kiểm soát
Một phần của việc đối phó với sự không chắc chắn là nhẹ nhàng thừa nhận rằng một số hoàn cảnh nằm ngoài tầm ảnh hưởng cá nhân của chúng ta. Điều này không có nghĩa là bỏ cuộc. Mà là để bảo toàn năng lượng cho những gì bạn có thể tác động.
Ví dụ bao gồm:
- Sự lựa chọn hoặc cảm xúc của người khác
- Các sự kiện bên ngoài và những tình huống khó lường
- Thời điểm hoặc khả năng tiếp cận thông tin mới
Buông bỏ những điều không thể kiểm soát sẽ tạo không gian cho sự nghỉ ngơi, chữa lành và sự minh mẫn.
Kỹ năng thực tiễn để vượt qua sự bất định
1. Tập trung vào hiện tại
Việc chú ý đến năm điều bạn có thể nhìn thấy, bốn điều bạn có thể chạm vào, ba điều bạn có thể nghe thấy, hai điều bạn có thể ngửi thấy và một điều bạn có thể nếm được có thể giúp phá vỡ vòng luẩn quẩn của lo lắng và đưa bạn trở lại với hiện tại.
2. Tạo ra những khoảnh khắc an toàn nhỏ bé
Thắp nến, nghe nhạc nhẹ nhàng hoặc dành một khoảnh khắc yên tĩnh cho bản thân có thể mang lại cảm giác thư thái cho hệ thần kinh của bạn.
3. Sử dụng vận động để giải tỏa căng thẳng
Các động tác giãn cơ nhẹ nhàng, đi bộ hoặc lắc người để giải tỏa căng thẳng giúp giảm bớt áp lực tích tụ trong cơ thể.
4. Gọi tên cảm xúc của bạn
Việc diễn đạt cảm xúc bằng lời nói giúp giảm bớt cường độ của chúng và tạo ra sự rõ ràng trong nội tâm.
5. Kết nối với người khác
Ngay cả việc chia sẻ một tin nhắn đơn giản như “Hôm nay thật sự khó khăn” cũng có thể làm giảm bớt gánh nặng về mặt cảm xúc và tăng cường sự kết nối.
Khi cảm giác căng thẳng trở nên quá sức chịu đựng
Mức độ căng thẳng thường biến động trong những thời điểm khó khăn. Nếu nỗi sợ hãi, lo lắng hoặc kiệt sức bắt đầu ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày hoặc trở nên khó kiểm soát, bạn nên tìm đến chuyên gia sức khỏe tâm thần hoặc dịch vụ hỗ trợ cộng đồng.
Không có thời điểm nào là không thích hợp để yêu cầu giúp đỡ. Sự hỗ trợ luôn sẵn có cho những khoảnh khắc như thế này.
Tiến bước với lòng trắc ẩn
Thời điểm bất ổn đòi hỏi rất nhiều ở chúng ta. Chúng đòi hỏi sự kiên nhẫn khi ta cảm thấy kiệt sức, sự sáng suốt khi cuộc sống trở nên rối ren, và sức mạnh khi thế giới dường như nặng nề. Trong tất cả những điều đó, lòng trắc ẩn đối với bản thân là điều quan trọng.
Hãy cho phép bản thân mình di chuyển chậm rãi. Hãy nghỉ ngơi. Hãy cảm nhận những gì bạn đang cảm nhận. Hãy thực hiện những bước nhỏ giúp bạn lấy lại cảm giác vững vàng và an toàn.
Ngay cả trong những thời điểm khó khăn, vẫn có những cách để tìm lại sự bình yên và kết nối. Bạn xứng đáng có được cả hai điều đó.